یاداشت _آسیب های فضای مجازی برای کودکان و نوجوانان

آسیب های فضای مجازی برای کودکان و نوجوانان به قلم ساجده صادق خبرنگار اجتماعی نشریه لیان بوشهر

امروزه در بیشتر خانواده‌ها شاهد اشتیاق بیش از حد کودکان و نوجوانان به بازی‌های اینترنتی یا همان مجازی هستیم که این مسئله باعث ایجاد آسیب‌های جسمی و روحی جدی در طولانی مدت می شود.
فضای مجازی با ارائه برنامه‌ها و بازی‌های مرفه، موجب سرگرمی این قشر شده و به مرور زمان آنها را به این فضا وابسته و از محیط اصلی خانه، خانواده و اجتماع دور می‌کند.
از نشانه های وابستگی و اعتیاد کودکان و نوجوانان به این برنامه‌ها، تغییراتی است که امروزه در رفتار کودکان و نوجوانان دیده می شود.
شواهد امر نشان می دهد وابستگی شدید کودکان و نوجوانان به این برنامه‌ها ممکن است یک بحران جدی پدید اورد، که بی‌توجهی والدین در این بحران نقش بسزایی دارد.

علائم وابستگی به فضای مجازی در کودکان و نوجوانان:
۱. وابستگی شدید به بازی‌های مجازی و برنامه‌های اجتماعی. ۲. اجتناب از بازی با هم‌سن‌وسالان خود و دوری از فعالیت‌های فیزیکی. ۳. ترجیح استفاده از برنامه‌ها و بازی‌های مجازی به دیگر تفریحات. ۴. صرف زمان طولانی با این برنامه‌ها که به هدر رفت زمان می انجامد.

آسیب‌هایی که وابستگی به فضای مجازی برای کودکان ایجاد می‌کند:

۱. افسردگی و ناتوانی در مدیریت احساسات. ۲. استرس و اضطراب. ۳. دوری از خانواده و دوستان. ۴. عدم تمرکز و اختلال در یادگیری.

راهکارهای درمان اعتیاد کودکان و نوجوانان:

کارشناسان معتقدند که درمان وابستگی کودکان و نوجوانان به فضای مجازی باید از داخل خانواده شروع شود. اول از همه، والدین باید بازی‌ها و تفریحاتی را برای جایگزینی انتخاب کنند و به تدریج آنها را از فضای مجازی دور کنند. استفاده از بازی‌هایی که برای کودکان جذابیت داشته باشد، می‌تواند آن‌ها را به سمت تفریحات سالم سوق دهد. والدین باید به یاد داشته باشند که در ابتدا کودکان ممکن است مقاومت کنند، اما نباید ناامید شوند و بایستی با روش‌های مثبت آنها را ترغیب کنند.

به‌علاوه، گفت‌وگو با کودکان و نوجوانان درباره پیامدهای منفی استفاده بیش از حد از فضای مجازی مهم است. والدین باید قوانین و برنامه‌ریزی‌ مشخصی برای استفاده از این برنامه‌ها تدوین کنند و اجرای این قوانین را جدی بگیرند. اگر کودکان به این قوانین پایبند نبودند، لازم است با مشورت گرفتن از مشاوران خبره برای آن‌ها پیامدهایی در نظر بگیرند تا متوجه اهمیت رعایت این قوانین باشند.

یکی دیگر از روش‌ها این است که والدین به همراه کودکان فعالیت‌های مشترک انجام دهند، مانند بازی‌های فیزیکی، خواندن کتاب، تفریحات خانوادگی و کمک به انجام کارهای خانه است.

کلام آخر: والدین الگوی اصلی فرزندانشان هستند و لذا تغییرات باید از خودشان آغاز شود. باید بدانیم که فضای مجازی برای فرار از مشکلات مناسب نیست و برای استفاده صحیح از آن به آگاهی کامل نیاز داریم. اصلی‌ترین عاملی که موجب می‌شود کودکان و نوجوانان به برنامه‌ها و بازی‌های مجازی اعتماد نکنند، رابطه خوب آنها با والدین است. این رابطه خوب تنها از طریق ارتباط نزدیک و فعال بین والدین و فرزندان اتفاق می‌افتد.